اهمیت مصرف فراورده های لبنی در سبد غذایی

اهمیت مصرف فراورده های لبنی در سبد غذایی

فرآورده هاي لبنی به آن دسته از مواد غذایی اطلاق می شود که همگی از شیر تولید می شوند. معمولاً ماده اولیه تولید انواع لبنیات، شیر گاو است.

همانطور که مشاهده می کنید، طبقه بندي گروههاي غذایی بر اساس اهمیت و میزان مصرف می باشد . گروههاي غذایی شامل گروه نان و غلات، گروه میوه، گروه سبزي، گروه گوشت، گروه شیر است . در هرم غذایی، گروه نان و غلات که شامل ؛ نان ها، برنج، ماکارونی، بیسکویت، غلات صبحانه و دیگر مواد نشاسته اي است، در طبقه اول قرار دارند که بزرگترین بخش هرم است.

از این گروه روزانه باید به میزان 6 تا 11 واحد مصرف شود. طبقه دوم گروه سبزي و گروه میوه است که در درجه دوم اهمیت قراردارد. از گروه سبزي روزانه 3 تا 5 واحد و از گروه میوه روزانه 2 تا 4 واحد باید مصرف شود. در درجه سوم گروه گوشت و لبنیات واقع است که میزان مصرف از گروه گوشت روزانه 2 تا 3 واحد و از گروه شیر نیز 3 واحد یا بیشتر باشد . (طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت میزان سرانه مصرف شیر میبایستی 150 لیتر باشد در حالیکه این میزان در ایران حداکثر 95 لیتر است ). در قسمت نوك هرم بخش چربی ها و شیرینی هاست که کمترین فضا را داراست و این بدان معنی است که باید آنها را به مقدار کم مصرف کرد. این نوع غذاها به عنوان یک گروه غذایی اصلی توصیه نشده اند. بنابراین مصرف آنها اختیاري است ولی باید محدود باشد چون داراي کالري بالا هستند. ادویه ها، قهوه، چاي و نوشابه هاي گازدار در هرم جایی ندارند زیرا مواد مغذي را شامل نمی شوند ولی باعث لذیذتر شدن غذا می گردند.

 

 

اهمیت مصرف فراورده ای لبنی در سبد غذایی

 

گروه نان: شامل غلات کامل ( گندم، جو، جو دوسر، ارزن )، برنج، و انواع ماکارانی ( لازانیا، رشته فرنگی، رشته پلویی و رشته آشی ) است. این گروه کربوهیدرات پیچیده و فیبر همچنین ویتامینهاي خانواده B و املاحی چون آهن و پروتئین مورد نیاز بدن ما را تامین می کند .

گروه سبزیها: شامل بسیاري از سبزیهاي متنوع از جمله سبزیهاي سبز رنگ مثل سبزي خوردن، صیفی جات و سبزیهاي نشاسته اي ( مثل باقالا ) است. این گروه تامین کننده املاح و ویتامین مورد نیاز ماست از جمله ویتامین C و A و املاح کلسیم و منیزیم همچنین تامین کننده فیبر نیز می باشد . گروه میوه ها: شامل انواع و اقسام میوه هایی است که با آن آشنا هستیم. این گروه تأمین کننده فیبر، ویتامین C و A و پتاسیم است. این گروه با اهمیت است چرا که فاقد سدیم چربی و کلسترول می باشد . گروه گوشت: شامل گوشت قرمز، گوشت ماکیان، ماهی، تخم مرغ و حبوبات است .این گروه غذایی براي تامین پروتئین، فسفر، ویتامین هاي B1 و B3 و B6 و B12 و بسیاري از املاح چون آهن می باشد . حبوبات زیر گروه سبزیهاي نشاسته اي هستند ولی چون از نظر غذایی، محتواي پروتئین و املاح شبیه گوشت هستند در این گروه قرار دارند .

گروه لبنیات: شامل شیر، ماست و پنیر است بهترین منبع تامین کننده کلسیم هستند و تامین کننده پروتئین و ویتامین B2  و A  و B12 می باشند .

اهمیت شیر و فرآورده هاي لبنی

شیر و فرآورده هاي آن از مهمترین اجزاي تشکیل دهنده جیره غذایی انسان می باشند که از لحاظ ارزش غذایی از کلسیم، فسفر، ویتامین هاي مورد نیاز و پروتئین، غنی هستند. پروتئین موجود در شیر و فرآورده هاي آن در مقایسه با منابع دیگر پروتئین هاي حیوانی و گیاهی ارزان تر و از ارزش بیولوژیکی بالایی برخوردار هستند . در کشورهاي صنعتی افزایش تولید شیر، تنوع تولیدات و توسعه صنایع تبدیلی، تأثیر به سزایی در میزان مصرف شیر و فرآورده هاي آن داشته، به طوري که مصرف سرانه یک اروپایی به 300 کیلوگرم شیر در سال می رسد. در ایران با توسعه دامداري ها و صنایع تبدیلی شیر، مصرف سرانه شیر و فرآورده هاي لبنی نسبتاً افزایش یافته است . شیر و فرآورده هاي آن سرشار از ویتامین هاي محلول در آب هستند که تقریبا می تواند تمام ویتامین مورد نیاز بدن را تأمین کنند . شیر حاوي ویتامین هاي A ، K ، E ، D و و یتامین هاي محلول در چربی و مواد معدنی است که مهم ترین آن کلسیم می باشد . مفیدترین منبع کلسیم در میان موادغذایی، شیر و فرآورده هاي آن است که 85 درصد کلسیم رژیم غذایی کشورهاي توسعه یافته را تشکیل می دهد. روش هاي معمولی پاستوریزه و هموژنیزه تأثیري در میزان کلسیم آن نمی گذارد. اهمیت مصرف مواد لبنی وقتی بیشتر آشکار می شود که بدانیم کلسیم پس از آهن دومین ماده اي است که در ایران کمبود آن در رژیم غذایی افراد مشاهده شده است . همچنین شیر به لحاظ ارزش پروتئینی از اهمیت ویژه اي در بین موادغذایی برخوردار است و به لحاظ اقتصادي نیز جهت تأمین پروتئین مورد نیاز بدن استفاده از شیر مقرون به صرفه می باشد .

 

اهمیت مصرف فراورده ای لبنی در سبد غذایی

 

میزان ارزش غذایی یک لیتر شیر بیشتر از 200 گرم گوشت می باشد. سرانه مصرف شیر به طور متوسط در کشور ما کمتر از میزان پیشنهادي سازمانهاي FAO و WHO می باشد. میزان توصیه شده شیر و لبنیات براي یک فرد بالغ در روز شامل یک لیوان ( 420 سی سی ) شیر یا ماست، 30 گرم پنیر و یا 5/1 لیوان بستنی است . این مقادیر براي گروه هاي در معرض خطر (زنان باردار، شیرده، کودکان و سالمندان ) افزایش می یابد. طبق بررسی انجام شده توسط سازمانهاي FAO و WHO پیشنهاد شده است که 50 درصد از کل مصرف پروتئین روزانه یک فرد را باید پروتئین حیوانی تشکیل دهد . به عنوان مثال اگر یک فرد بالغ 40 سال سن داشته باشد و وزن وي 70 کیلوگرم باشد، این فرد در روز حداقل به 56 گرم پروتئین نیاز دارد که 50 درصد از کل نیاز پروتئین او را باید پروتئین حیوانی تشکیل دهد، به عبارتی 28 گرم پروتئین حیوانی نیاز روزانه این افراد خواهد بود.

نظرات

ثبت نظر